Kết quả lớp tập huấn “Xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình giám sát chất lượng nước, nhà tiêu hộ gia đình, truyền thông nước sạch và vệ sinh môi trường

Thực hiện Quyết định số: 2204/QĐ-BYT của Bộ Y tế ngày 22 tháng 6 năm 2012 về việc giao dự toán chi thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia năm 2012, căn cứ sự chỉ đạo của Cục Quản lý môi trường y tế, căn cứ theo công văn số 475/VVS ngày 4 tháng 7 của Viện Vệ sinh – Y tế Công cộng thành phố Hồ Chí Minh (VVS-YTCC) về việc gửi đề cương kế hoạch thực hiện hợp phần Chương trình mục tiêu quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn năm 2012.

VVS-YTCC đã tổ chức lớp tập huấn: “Xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình giám sát chất lượng nước, nhà tiêu hộ gia đình, truyền thông nước sạch và vệ sinh môi trường” cho 2 tỉnh: Tiền Giang (từ 14/8/2012 – 16/8/2012) và Trà Vinh (từ 21/8/2012 – 23/8/2012).

 image002

Thành phần tham dự lớp tập huấn là các cán bộ hiện chuyên trách công tác Nước sạch và vệ sinh môi trường, tại các trung tâm Y tế dự phòng tuyến tỉnh, huyện/thị xã/thành phố. Số học viên tham dự tại 2 tỉnh là 58 người, so với 54 người theo kế hoạch đề ra.

Mục tiêu của lớp tập huấn nhằm nâng cao năng lực lập kế hoạch, tăng cường kỹ năng truyền thông về nước sạch và vệ sinh môi trường thông qua một số nội dung chính yếu:

– Giới thiệu về các nội dung hoạt động của chương trình trong giai đoạn 2012 – 2015

– Những hợp phần của Ngành Y tế, và nhiệm vụ của y tế dự phòng

– Giới thiệu về mô hình truyền thông vệ sinh tổng thể do cộng đồng làm chủ (CLTS)

– Hướng dẫn giám sát, kiểm tra vệ sinh nước

– Giới thiệu về quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về điều kiện hợp vệ sinh của nhà tiêu

– Phương pháp thu gom, phân loại, xử lý rác thải tại nông thôn

– Ngoài ra, sau khi đã trải qua tất cả các nội dung, học viên được chia thành các nhóm để xây dựng kế hoạch năm, bám sát các hợp phần của Ngành y tế, và thảo luận nhóm để nâng cao năng lực xây dựng kế hoạch, ứng dụng tốt hơn tại địa phương.

Học viên tham gia học tập nghiêm túc, tích cực tham gia trao đổi nhóm, chia sẻ những kinh nghiệm thực tế tại địa phương. Để đánh giá hiệu quả của lớp học, trước và sau tập huấn đều tiến hành phát phiếu đánh giá kiến thức cho học viên, kết quả thu được như sau:

 

Trước tập huấn (%)

Sau tập huấn (%)

Trả lời đúng các mục tiêu của chương trình giai đoạn 2012 – 2015

37,9

89,6

Biết được quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà tiêu hợp vệ sinh QCVN 01:2011/BYT

19

87,9

Trả lời đúng số bước trong tiến trình kích hoạt CLTS

8,6

46,6

Tại mỗi tỉnh, trong 3 ngày tham gia lớp tập huấn, các học viên học tập nghiêm túc, tích cực tham gia các hoạt động thảo luận, trao đổi nhóm (về xây dựng kế hoạch cho các hoạt động của chương trình), và chia sẻ kinh nghiệm từ các hoạt động thực tế tại địa phương. Sau cùng, giảng viên đóng góp ý kiến xây dựng, bổ sung những điểm còn thiếu sót, không đúng trong những bản kế hoạch do các nhóm tự lập, giúp học viên nắm rõ hơn cách thức lập kế hoạch hàng năm tại địa phương.

Ngoài ra, các học viên đã được xem phim tư liệu về quá trình triển khai CLTS tại An Giang, Đồng Tháp; từ đó, đa phần đều cho rằng đây là một mô hình khả thi, hiệu quả cao; song tất cả học viên cho biết họ chưa có kinh nghiệm trong mô hình truyền thông mới này. Vì vậy, để các địa phương có thể triển khai được, cần có thêm sự hỗ trợ, đào tạo của tuyến trung ương; và phải có một số buổi thực hành, kích hoạt mẫu với sự tham gia của cán bộ chuyên trách tại các địa phương (96,5%).

Bên cạnh đó, kết thúc lớp tập huấn, các học viên có một số ý kiến đóng góp khác để cải thiện hoạt động của chương trình:

– Cục Quản lý môi trường y tế hỗ trợ địa phương trang bị các bộ test kit, phục vụ cho công tác giám sát chất lượng nước.

– Cục Quản lý môi trường y tế và VVS-YTCC thường xuyên tổ chức tập huấn, cập nhật nội dung mới, và tổ chức những chuyến tham quan, học hỏi tại các địa phương có nhiều thành tựu nổi bật trong triển khai chương trình.

– Sớm ban hành bản cập nhật, sửa đổi cho thông tư số 48, 80 để phù hợp hơn với tình hình thực tế.

– Có văn bản hướng dẫn các mức chi cụ thể theo từng nội dung hoạt động của chương trình.

– Phân bổ kinh phí sớm vào đầu năm.

ThS. Đặng Ngọc Chánh