Hội chứng ruột kích thích – khó điều trị

Có một lần, khi mới bắt đầu mở phòng khám bệnh, có một bệnh nhân khoảng 65 tuổi, được người chồng dẫn đến. Cụ ông đỡ cụ bà đi từng bước, một hình ảnh rất cảm động mà giờ đây gần 20 năm đã trôi qua tôi vẫn không quên. Giờ đây, cụ ông đã mất vì bệnh ung thư phổi, thỉnh thoảng người con gái út lại đưa bà đến khám, bà nói: “Bác sĩ ơi, tôi thấy rất khỏe, chỉ có đau bụng thôi. Tôi bị đau bụng đến nay là gần 50 năm rồi, biết bao nhiêu bác sĩ đã khám cho tôi. Bác sĩ nói tôi bị hội chứng đại tràng kích thích, chẳng chết chóc gì cả, thỉnh thoảng lại đau thôi. Lúc đầu tôi rất lo lắng và tìm mọi cách để chữa cho hết, nhưng mãi sau mới biết bệnh không thể chữa hết được và tôi chỉ đến khám khi nào đau, uống vài ngày thuốc lại hết đau”.

Bệnh không hiếm

Hội chứng ruột kích thích là một rối loạn chức năng của ruột già hay gặp trong thực tế hàng ngày. Bệnh thường gặp ở lứa tuổi từ 20 – 50, hay gặp ở bệnh nhân nữ nhiều gấp 4 lần bệnh nhân nam. Bệnh không gây nguy hiểm hoặc đe dọa tính mạng bệnh nhân, nhưng gây nhiều khó chịu.

bi-hoi-chung-ruot-kich-thich-nen-an-gi1

Các biểu hiện chính

Tiêu chảy xen kẽ táo bón

Nét nổi bật là tiền sử bị táo bón và tiêu chảy mãn tính hoặc cả hai xảy ra không liên tục trong thời gian dài hàng tháng hoặc hàng năm. Tiêu chảy thường nặng lên vào buổi sáng khi đang ăn hoặc sau bữa ăn sáng. Sau khi đi tiêu 3 – 4 lần với phân lỏng có nhiều chất nhầy, bệnh nhân cảm thấy dễ chịu trong thời gian còn lại của ngày. Rất ít khi tiêu chảy kéo dài cả ngày và đêm. Tiêu chảy có thể kéo dài hàng tuần, hàng tháng và sau đó tự biến mất mặc dù không điều trị gì cả. Tuy nhiên, bệnh sẽ bị lại, thời gian giữa các đợt bệnh không cố định, có khi nhanh có khi chậm. Một số người không bị tiêu chảy mà chỉ đi phân nhão, nhỏ giống như cái bút chì.

Một số bệnh nhân khác thì bị táo bón đi kèm với đau bụng mạn tính, bệnh nhân thường thấy đau vùng bụng dưới và hố chậu bên trái vùng đại tràng sigma. Đau bụng sẽ đỡ khi đánh hơi hoặc đi tiêu được.

Chướng bụng và các rối loạn tiêu hóa khác

Một số bệnh nhân khác tuy không tiêu chảy hoặc táo bón nhưng lại luôn có cảm giác đầy hơi, chướng bụng, ợ nóng, đau lưng, hay than mệt mỏi, đánh trống ngực… rất dễ lầm với một số bệnh khác như: rối loạn thần kinh thực vật, loét dạ dày tá tràng, bệnh đường mật.

Cần phải thăm khám cẩn thận và làm các xét nghiệm cần thiết.

Tuy nhiên, để tránh bỏ sót các bệnh nguy hiểm khác như viêm loét ruột, ung thư ruột già, lao ruột… bệnh nhân cần phải được khám kỹ về phương diện lâm sàng bao gồm hỏi kỹ bệnh sử, phát hiện các dấu hiệu ác tính như đi tiêu ra máu, sờ thấy u cục của ruột già. Bệnh nhân cần phải được làm siêu âm, nội soi ruột già, tìm máu trong phân, chụp X-quang khung đại tràng có cản quang…

Bác sĩ ơi, tại sao tôi lại bị bệnh?

Nguyên nhân đầu tiên của bệnh, được nhiều nhà bệnh lý học đề cập đến là sự rối loạn nhu động của ống tiêu hóa gây ra bởi rối loạn của hệ thống thần kinh trung ương cũng như hệ thống thần kinh tự động trong thành ruột. Hiện tượng này làm tăng sóng nhu động để nhào trộn thức ăn và tăng nhu động của ruột non làm thời gian di chuyển của phân trong ruột giảm đi. Trong khi đó nhu động của ruột già có thể tăng hay giảm làm cho thời gian di chuyển của phân trong ruột có thể dài ra hay ngắn lại, dẫn đến tình trạng táo bón hoặc tiêu chảy cho bệnh nhân.

Các nguyên nhân khác có thể gặp là tình trạng thay đổi về tính nhạy cảm của ruột già hay trực tràng, dẫn đến hạ thấp phản xạ đi tiêu của người bệnh. Bệnh nhân có thể có các rối loạn tâm lý, bị stress, hysteria, một số bệnh nhân nữ có thể có tiền sử bị lạm dụng tình dục khi còn nhỏ, trầm cảm… Có khoảng 2% người bệnh có tiền sử không dung nạp với thức ăn toàn bộ hay một phần. Tuy nhiên, nguyên nhân này cũng rất khó xác định cụ thể. Cuối cùng là hội chứng ruột kích thích xảy ra sau khi bị nhiễm trùng cấp tính, thường nhất là sau viêm dạ dày ruột cấp. Theo một số tác giả thì có tới 24 – 32% bệnh nhân bị mắc bệnh này sau 3 tháng sẽ bị hội chứng ruột kích thích.

Có một điều rất lý thú là: có hiện tượng các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích sẽ biến mất hoặc giảm đi ở một số bệnh nhân khi bác sĩ nói họ không bị bệnh gì cả. Trong khi đó ở một số bệnh nhân khác thì không chấp nhận điều này và cố gắng tìm một thầy thuốc nào đó cho họ một chẩn đoán bệnh nặng và họ sẽ làm một vòng chu du khắp các bệnh viện, phòng khám để tìm một thầy thuốc giỏi theo họ có khả năng chẩn đoán và điều trị hết bệnh của mình. Một bệnh nhân nữ đã lớn tuổi mang căn bệnh này 10 năm và cho biết đã từng đi khắp tất cả các bệnh viện và các vị danh y của thành phố, nhưng vẫn đi tiếp cho đến khi nào hết bệnh.

Điều trị – không dễ

Việc điều trị bệnh nói chung rất phức tạp, đòi hỏi sự kiên nhẫn tối đa của cả thầy thuốc và bệnh nhân. Các bước đi chính trong quá trình điều trị là tư vấn tâm lý, chế độ ăn kiêng, các loại thuốc và các liệu pháp ngoài thuốc khác.

Việc tư vấn tâm lý cho bệnh nhân rất quan trọng, kết quả tùy thuộc vào kỹ năng và kinh nghiệm của thầy thuốc. Phải giải thích cho bệnh nhân biết bệnh này không nặng, không nguy hiểm đến tính mạng và nhất là không trở thành ung thư. Tốt nhất là tự người bệnh phải biết được chính xác loại thức ăn nào gây ra các triệu chứng bệnh để tránh sử dụng. Nên tránh các loại thức ăn sống và nhiều chất béo, không uống rượu bia và các loại nước giải khát có cồn.

Các loại thuốc theo toa bác sĩ phần lớn để điều trị triệu chứng, bao gồm:

– Các loại thuốc chống co thắt có tác dụng trên ruột già, có thể được uống đều đặn hoặc chỉ uống khi đau. Chúng có tác dụng chính lên triệu chứng đau bụng, nhưng đôi khi cũng có hiệu quả trên các rối loạn nhu động của ruột và làm giảm chướng bụng.

– Các thuốc chống tiêu chảy, hay băng niêm mạc đại tràng có thể được dùng lâu dài để tránh tiêu chảy. Cách tốt nhất vẫn là dùng thuốc đều đặn với liều thấp hơn là dùng với liều cao cách quãng. Thuốc chống táo bón cũng vậy, nên dùng các loại thuốc thẩm thấu và tạo khối phân vì các loại này không gây tác dụng phụ khi dùng lâu dài.

– Thuốc chống trầm cảm là khuynh hướng điều trị hiện đại, tác dụng tốt với những bệnh nhân có hội chứng ruột kích thích với triệu chứng trầm cảm. Liều sử dụng thường thấp hơn so với người bị bệnh trầm cảm. Thuốc có tác dụng điều trị chính hoạt động của hệ thần kinh tự chủ của ruột. Tuy nhiên, thuốc có tác dụng gây ngủ nên nhiều bệnh nhân nghĩ mình bị thần kinh khi đó sẽ phản tác dụng, đôi khi đi theo chiều hướng xấu.

Khi việc điều trị bằng thuốc thất bại, người bệnh có thể sử dụng một số phương pháp điều trị khác như thôi miên, yoga, châm cứu và liệu pháp tâm lý có thể mang lại hiệu quả trong một số ít trường hợp đặc biệt và kết quả cũng không bền vững.

Với chiết xuất từ thảo dược thiên nhiên, Tràng Phục Linh Plus ra đời là một niềm hi vọng mới cho những người mắc hội chứng ruột dễ kích thích. Tràng Phục Linh Plus sẽ giúp cân bằng hệ vi khuẩn có ích đường ruột, tăng sức đề kháng, tái tạo niêm mạc đại tràng và tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa.

Chúc bạn sức khỏe!