30 năm đổi mới hệ thống y tế Việt Nam: thành tựu-thách thức

Bên cạnh các tham luận của các chuyên gia đến từ Trường Đại học Y Hà Nội, Đại học Y tế Công cộng, đại học Dược Hà Nội, Học viện Quân Y… hội thảo còn có các  ý kiến tham vấn của các chuyên gia đến từ Tổ chức Y tế thế giới, Trường Đại học Havard và Ngân hàng Thế giới.
Công cuộc đổi mới toàn diện trong gần 30 năm qua ở Việt Nam đạt được những thành tựu to lớn và rất quan trọng, trong đó không thể không kể đến những đóng góp quan trọng của ngành y tế. Công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân đã tiến được một bước dài để hướng tới việc phục vụ nhân dân với số lượng nhiều hơn và chất lượng cao hơn, hiệu quả hơn và công bằng hơn. Các chỉ số sức khỏe nhân dân ngày càng được cải thiện rõ rệt, năm sau tiến bộ hơn năm trước. Cụ thể, công tác dược đã đảm bảo thuốc thiết yếu cho nhu cầu khám, chữa bệnh của nhân dân . Năm 2012, thuốc nội đáp ứng được 234/314 hoạt chất trong danh mục thuốc thiết yếu với đầy đủ 29 nhóm tác dụng  dược lý theo khuyến cáo của WHO; 6 cơ sở trong nước sản xuất được 10/11 loại vắc-xin đáp ứng được 80% nhu cầu; 100% cơ sở sản xuất tân dược đạt tiêu chuẩn GMP, 100% cơ sở kiểm nghiệm thuốc đạt GLP, 39% nhà thuốc đạt GPP.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, ngành y tế cũng đã và đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, ví dụ như: chính sách tài chính y tế còn chậm đổi mới; nhân lực y tế thiếu về số lượng ở tất cả các tuyến, hạn chế về chất lượng, đặc biệt tại tuyến y tế cơ sở, tình trạng quá tải bệnh viện Trung ương và bệnh viện các thành phố lớn đặc biệt là các khoa thuộc chuyên ngành tim mạch, ung bướu, chấn thương chỉnh hình, sản, nhi….
Bên cạnh đó, phải kể đến có sự chênh lệch đáng kể về các chỉ số sức khỏe giữa các vùng miền, các nhóm dân tộc còn cao; tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi dân tộc Kinh là 6%, trong khi đó dân tộc thiểu số chiếm 22%; tỷ lệ phụ nữ có thai được khám thai 4 lần trở lên ở thành thị đạt 81,6% trong khi đó vùng nông thôn chỉ đạt ở mức 50,5%… Và một vấn đề không thể không nhắc đến đó là mô hình bệnh tật thay đổi với sự gia tăng nhanh chóng của các bệnh mãn tính không lây nhiễm (tăng huyết áp, tiểu đường…). Cụ thể, bệnh không lây nhiễm chiếm 39%  tổng số ca nhập viện vào năm 1986, nhưng đến năm 2011, con số này đạt ngưỡng 71,6%.
Để giải quyết những thực trạng trên, Hội thảo lần này cũng đã đưa ra một số đề xuất quan trọng như: cần đầu tư cải thiện cơ sở vật chất cho các đơn vị y tế dự phòng và y tế cơ sở; đẩy mạnh xã hội hóa trong chăm sóc sức khỏe nhân dân trên cơ sở minh bạch, công khai, trung thực và chất lượng dịch vụ; chăm sóc sức khỏe toàn dân dựa trên bảo hiểm y tế toàn dân với gói dịch vụ y tế cơ bản, giảm thiểu chi phí y tế từ tiền túi, đổi mới phương thức chi trả, xác định gói quyền lợi cơ bản và tăng cường ưu tiên đối với các nhóm yếu thế; thu hút cán bộ và đạo tạo nâng cao năng lực cán bộ công tác tại lĩnh vực y tế dự phòng và tuyến y tế cơ sở.